
Çalışmaya ulaşın
Önsöz
Kitabın 5. baskısındaki önsözlerdir; önceki baskıların önsözleri başlığa tıklanınca açılır.
5. Baskıya Önsöz
Bu baskıda içerikte bazı güncellemeler yaptık. Dördüncü baskıdan bu yana yapmış olduğumuz sınavları ve cevap anahtarlarını kitaba ekledik. Özellikle değişen mevzuatı ilgili yerlere işleyerek çözümlerin güncellenmesine çalıştık.
Bu derse ilişkin sınav sorularının, pratik çalışmaların ve bunların yanıt anahtarlarının kitapta yayınlamasına izin veren değerli kürsü arkadaşım Sayın Dr. Şaban Cankat Taşkın’a desteği ve iş birliği için çok teşekkür ederim.
Bu güncelleme ve düzeltme işlerini eski öğrencim şimdi ise meslektaş adayım Sayın Güldane Kadaş ile birlikte gerçekleştirdik. Kendisine emekleri için çok teşekkür ederim. Ayrıca bazı sınavların ve pratiklerin hazırlanmasında yardımlarını aldığımız kürsümüz asistanı Sayın Ar. Gör. Sena İspirli’ye de çok teşekkür ederim. Hataların ve eksikliklerin ise hepsi bana aittir.
Kitabın başta sevgili öğrencilerim olmak üzere, tüm ilgilenenlere yararlı olmasını dilerim.
Gayrettepe, İstanbul 14 Ağustos 2024
4. Baskıya Önsöz
Bu baskıda tüm kitabı en baştan okuduk, eksiklikleri, hataları ve çelişkileri mümkün mertebe gidermeye çalıştık. Özellikle değişen mevzuatı ilgili yerlere işleyerek çözümlerin güncellenmesi üzerinde çalıştık.
Bu güncelleme ve düzeltme işlerini değerli meslektaşım Sayın Av. Aybike Berber Yörük ile birlikte gerçekleştirdik. Kendisine emekleri için çok teşekkür ederim. Hataların ve eksikliklerin ise hepsi bana aittir.
Kitabın başta sevgili öğrencilerim olmak üzere tüm ilgilenenlere yararlı olmasını dilerim.
Gayrettepe, İstanbul 9 Eylül 2023
3. Baskıya Önsöz
Kitabın 3. baskısında öğrencilerimizden gelen talepler doğrultusunda değişikliğe gittik. Önceki baskılarda ceza hukuku genel hükümler, özel hükümler ve ceza muhakemesi hukuku alanına ilişkin pratikler bir arada bulunmaktaydı. Bu şekliyle hem kitabın hacminin artması hem de kitabı 2. sınıfta alan bir öğrencinin son sınıfa geldiğinde kitabın güncellenmiş hali için tekrar kitabı almak zorunda kalması gibi zorluklar gündeme gelmekteydi. Bu nedenle bu baskıdan itibaren kitabı üçe ayırdık. İşte bu kitap bunlardan ikincisi ve ceza hukuku özel hükümler dersine ilişkin sınav sorularını ve pratiklerini içermekte.
Yayıncımızın isteği doğrultusunda kitabın adını da değiştirdik ve “uygulama” sözcüğü yerine ülkemiz öğretisinde artık iyice yerleşmiş olan “pratik” sözcüğünü kullandık.
Bunların dışında içerikte de önemli değişiklikler ve güncellemeler yaptık. İkinci baskıdan bu yana yapmış olduğumuz sınavları ve cevap anahtarlarını kitaba ekledik. Ayrıca tüm kitabı en baştan okuduk, eksiklikleri, hataları ve çelişkileri gidermeye çalıştık. Özellikle değişen mevzuatı ilgili yerlere işleyerek çözümlerin güncellenmesine çalıştık.
Bu güncelleme ve düzeltme işlerini değerli meslektaşım Sayın Av. Gülçin Gümüş ile birlikte gerçekleştirdik. Disiplinli, detaycı ve mükemmeliyetçi çalışması için kendisine çok teşekkür ederim. Hataların ve eksikliklerin ise hepsi bana aittir!
Kitabın başta sevgili öğrencilerim olmak üzere, tüm ilgilenenlere yararlı olmasını dilerim.
Gayrettepe, İstanbul 9 Eylül 2022
2. Baskıya Önsöz
Uygulamaya yönelik olarak hazırlamış olduğum kitabımın tamamımı bir sene içinde tükendi. Kitaba yoğun ilgi gösteren tüm öğrencilerime teşekkür ederim. Umarım istenilen faydayı sağlamıştır.
Kitabın ikinci baskısında daha yoğun bir içerik bulunmakta, geçtiğimiz sene içinde vermiş olduğum ceza hukuku genel hükümler ve ceza muhakemesi hukuku derslerinde yapmış olduğum tüm sınav ve pratikler yanıt anahtarlarıyla birlikte kitabın bu baskısına eklendi, tabi kitabın hacmi de önemli derecede arttı. Ayrıca tüm kitap gözden geçirilip, okunarak tespit edilebilen tüm hatalar giderilmeye çalışıldı. Böylelikle öğrencilerimize en güncel, mümkün olduğunca hatasız ve de oldukça geniş içeriğe sahip bir kitap hazırlamaya çalıştım.
Geçen sene Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde son sınıflara “Ceza Hukuku Kliniği” isimli bir ders verdim. Bu derste, artık mezuniyete yaklaşmış öğrencilere, geniş anlamda ceza hukukuna dahil olan tüm derslerden uygulamaya yönelik örnekler anlattım ve ceza hukuku genel hükümler, ceza hukuku özel hükümler ve ceza muhakemesi hukuku alanlarının tümünü kapsayan, gerçek yaşamda karşımıza çıkan uyuşmazlıkları içeren pratikler ve sınavlar yaptım. Son derece faydalı bulduğum ve tüm hukuk fakültelerinde uygulanmasının yararlı olacağını düşündüğüm bu derse ilişkin sınavları ve pratik çalışmaları da ayrı bir bölüm halinde kitaba ekledim.
Bu baskıdaki önemli bir değişlik de geniş anlamda ceza hukukunu şemalarla açıklamaya çalıştığım bölümde gerçekleşti. Bu bölümü de oldukça genişletip, detaylandırdım. Böylelikle öğrencilerin ceza hukukunu ve ceza muhakemesini hukukunu adeta kuş bakışıyla, bir bütün olarak görmelerini sağlamaya çalıştım.
Kitabın içeriğinin geliştirilmesi ve güncellenmesinde yardımlarını gördüğüm değerli meslektaşlarım Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden Ar. Gör. Eşref Barış Börekçi’ye, İstanbul Aydın Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden Ar. Gör. Neslihan Can’a, Dülger Hukuk Bürosu’ndan Stj. Av. Cansu Ceren Kahraman ve yine aynı bürodan Stj. Av. Onur Özkan’a çok teşekkür ederim. Ayrıca kitabı baştan sonra yenileme işlemini yapan Cansu Ceren Kahraman ile tamamını okuyarak düzelten Neslihan Can’a ayrıca bir kez daha teşekkür ederim.
Kitabın başta sevgili öğrencilerim olmak üzere, tüm ilgilenenlere yararlı olmasını dilerim.
Gayrettepe, İstanbul 18 Temmuz 2019
Önsöz
Ceza hukuku öğretiminde karşılaştığım en büyük zorluk, ders kitaplarında yer alan ve derslerde anlatılan teorik kavram, kural ve bilgilerin öğrencilerin zihninde somutlaşması ve uygulamaya geçirilmesidir. Bu zorluğun aşılması ve öğrencilerin edindiği teorik bilgilerin uygulamaya dönüştürülmesi, üniversite sıralarında ve özellikle de pratik dersler sayesinde mümkün olmaktadır. Bu nedenle geçmişten günümüze hukuk fakültelerinin özellikle uygulamaya yönelik derslerinde mutlaka pratik derslere yer verilmektedir.
Ben de bugüne kadar öğretim üyesi olarak görev yaptığım hukuk fakültelerinin Ceza Hukuku Genel Hükümler, Ceza Hukuku Özel Hükümler, Ceza Muhakemesi Hukuku ile Bilişim Suçları ve İnternet İletişim Hukuku derslerinde genel ve ara sınavlarda ağırlıklı olarak uygulamaya yönelik sorular sormayı tercih ettim. Hatta bunu yaparken, sınavlarda öğrencilerin her türlü kaynağı da kullanabilmelerini sağladım. Zira iki gün sonra uygulamaya atıldıklarında ellerinden kitap ya da kanunları alınmayan kişilerin, hukuk öğrencisiyken bu kaynaklar olmaksızın sınavlara girmesini anlamsız buldum. Bu nedenle hem pratik derslerde hem de sınavlarda, ya gündemde öne çıkmış ya Yargıtay kararlarına konu olmuş ya da bizzat benim avukat sıfatıyla muhakemesinde yer aldığım olaylara yer verdim. Böylelikle uygulama çalışmalarının hem daha gerçekçi hem de daha ilgi çekici olmasını sağlamaya çalıştım.
İşte bu kitapta, bugüne kadar öğretim üyesi olarak görev yaptığım hukuk fakültelerinin söz konusu derslerinin genel sınav, ara sınav ve pratik derslerinde kullanılan olaylara ve sorulara, güncelleyerek, düzelterek ve değiştirerek yer verdim. Bu uygulama çalışması kitabının en önemli özelliği ise tüm soruların cevaplarının olmasıdır. Ders geçme derdinde olan bir hukuk fakültesi öğrencisinin en büyük kaygılarından ikisi, dersi veren öğretim üyesinin ne tarz sorular sorduğu ve ne tarz cevaplar beklediğidir. İşte bu kitabın bir amacı da bu kaygıları gidermektir.
Kitap beş bölümden meydana gelmekte olup, birinci bölüm olay ve yargı kararlarının incelenmesi ve çözüm yönteminden, ikinci bölüm ceza hukuku genel hükümler, üçüncü bölüm ceza hukuku özel hükümler, dördüncü bölüm ceza muhakemesi hukuku, beşinci bölüm bilişim suçları ve internet iletişim hukuku sınav sorularından ve altıncı bölüm şematik ceza ve ceza muhakemesi açıklamasından meydana gelmektedir.
Kitabın başta sevgili öğrencilerim olmak üzere, tüm ilgilenenlere yararlı olmasını dilerim.
Gayrettepe, İstanbul 25 Temmuz 2018
İçindekiler
Kitabın 5. baskısının (Ekim 2024) içindekiler bölümüdür. Sayfa numaraları basılı kitaba aittir. Bölüm adına tıklayınca alt başlıklar açılır.
- 5. Baskıya Önsöz5
- 4. Baskıya Önsöz7
- 3. Baskıya Önsöz9
- 2. Baskıya Önsöz11
- Önsöz13
- Kısaltmalar19
Birinci BölümOLAY VE MAHKEME KARARLARININ ÇÖZÜM YÖNTEMİ23 başlık
- I.GENEL AÇIKLAMALAR21
- II.OLAYLARIN ÇÖZÜLMESİNDE İZLENMESİ GEREKEN YÖNTEM22
- A.Suçların Belirlenmesi23
- B.Cezayı Artıran ya da Azaltan Nitelikli Haller ile Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Suçların Belirlenmesi23
- 1.Nitelikli Hallerin Belirlenmesi23
- 2.Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Suçların Belirlenmesi24
- C.Hukuka Uygunluk Nedenlerinin Belirlenmesi25
- D.Kusurluluğu Kaldıran veya Azaltan Nedenler ile Mazeret Sebeplerinin Belirlenmesi26
- E.Kişisel Cezasızlık Nedenlerinin, Cezayı Kaldıran veya Azaltan Kişisel Nedenlerin veya Objektif Cezalandırılabilme Şartını İçeren Suçların Belirlenmesi28
- 1.Kişisel Cezasızlık Nedenleri28
- 2.Cezayı Kaldıran veya Azaltan Kişisel Nedenler28
- 3.Objektif Cezalandırılabilme Şartı28
- F.Suçun Özel Görünüş Biçimlerinin Belirlenmesi29
- 1.Teşebbüs29
- 2.İştirak29
- 3.İçtima30
- G.Verilen Bilgiler Çerçevesinde Failin Ceza Sorumluluğunun Belirlenmesi30
- III.YARGI KARARLARININ ÇÖZÜM YÖNTEMİ31
- A.Olayın ve Sınırlarının Belirlenmesi31
- B.Çözülmesi Gereken Hukuki Uyuşmazlık32
- C.Uyuşmazlığa Dayanak Yapılan Yasa Maddeleri32
- D.Yargılamada Yer Alan Organların Görüşleri32
- E.Değerlendirme (Hukuki Kanaat)33
İkinci BölümCEZA HUKUKU ÖZEL HÜKÜMLER DERSİ SINAV SORULARI VE CEVAP ANAHTARLARI37 başlık
- I.SINAV SORULARI VE CEVAP ANAHTARLARI35
- A.FİNAL SINAVI VE CEVAPLARI35
- FİNAL SINAVI – 135
- FİNAL SINAVI – 239
- FİNAL SINAVI – 347
- FİNAL SINAVI – 456
- FİNAL SINAVI – 564
- FİNAL SINAVI – 670
- FİNAL SINAVI – 777
- FİNAL SINAVI – 883
- FİNAL SINAVI – 989
- FİNAL SINAVI – 1095
- FİNAL SINAVI – 11103
- FİNAL SINAV – 12108
- FİNAL SINAVI – 13114
- FİNAL SINAVI – 14117
- FİNAL SINAVI – 15121
- FİNAL SINAVI – 16125
- FİNAL SINAVI – 17129
- B.ARA SINAVLAR VE CEVAPLARI132
- ARA SINAV – 1132
- ARA SINAV – 2137
- ARA SINAV – 3143
- ARA SINAV – 4145
- ARA SINAV – 5150
- ARA SINAV – 6156
- ARA SINAV – 7161
- ARA SINAV – 8164
- ARA SINAV – 9169
- ARA SINAV – 10173
- ARA SINAV – 11178
- ARA SINAV – 12184
- ARA SINAV – 13190
- ARA SINAV – 14195
- ARA SINAV – 15202
- ARA SINAV –16206
- II.KARAR İNCELEMELERİ210
- Kavramlar Dizini223
Bu konudaki diğer yayınlar
Dülger, Murat Volkan, “Hukuka Rağmen Hapis: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Osman Kavala ve Can Atalay Kararları Işığında Türkiye’de Düşman Ceza Hukuku”, Dülger Hukuk Bürosu, 20 Kasım 2026.
Dülger, Murat Volkan, “Hesap Sormak Suç Değildir: Av. Prof. Dr. Osman Korkut Kanadoğlu Hakkında Başlatılan Soruşturma Üzerine”, Dülger Hukuk Bürosu, 27 Ekim 2026.
Dülger, Murat Volkan, “Kamuoyunda ‘Fon Skandalı’ Olarak Anılan Olaylar Hakkında: Ceza Sorumluluğu, Yatırımcı Hakları ve Denetim Sorumluluğu Bakımından Bir Değerlendirme”, Academia.edu, 1 Ekim 2026.
Dülger, Murat Volkan, “Gecikmiş Neticenin Gerçekleşmesi (Dolus Generalis / Weber Kastı)”, Dr. Öğr. Üyesi Sesim Soyer Güleç’e Armağan, Ed. Koray Doğan / Behiye Eker Kazancı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2025, s. 223-288.
Dülger, Murat Volkan / Gümüş, Gülçin, “Anayasa Mahkemesinin Basit Yargılama Usulü Hükümlerine İlişkin Kararının Değerlendirilmesi”, Dülger Hukuk Bürosu, 12 Ekim 2023.
Dülger, Murat Volkan, Suç Gelirlerinin Aklanmasına İlişkin Suçlar ve Yaptırımlar (Kara Paranın Aklanması Suçu), 3. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2026.

